Het verhaal achter de grachten panden van Hotel Pulitzer

De oude koopmanshuizen die deel uitmaken van het Pulitzer Hotel Amsterdam hebben allemaal hun eigen geschiedenis, die nauw verbonden is met de geschiedenis van Amsterdam. De grachten die het dichtst bij de Dam gelegen zijn, werden in het verleden beschouwd als de chiquere grachten. De Keizersgracht kant van Hotel Pulitzer ligt dichter bij de dam, dan de prinsengracht, dit verklaart dat de huizen aan de Keizersgracht zijde vaak groter en imposanter zijn dan de huizen aan de Prinsengracht. Veel huizen aan de Prinsengracht werden vroeger zowel gebruikt als winkel en woonhuis. Verder was hier een hogere concentratie pakhuizen, ook in het Pulitzer Hotel Amsterdam zijn een aantal panden voormalige pakhuizen.

Het is nog steeds vrij gemakkelijk om de geschiedenis van "uw huis" in The Pulitzer Hotel Amsterdam te achterhalen. Kamers aan de Keizersgracht hebben tapijt en hebben meestal hogere plafonds dan de kamers aan de Prinsengracht. Dit geldt voornamelijk in de kamers op de begane grond met uitzicht op de Keizersgracht. Deze kamers waren bedoeld om gasten en kennissen mee te imponeren. De kamers op de hogere verdiepingen en die met uitzicht op de binnenplaatsen en tuinen dienden als keukens en slaapkamers, en hebben lagere plafonds om ze warm te houden in de winter. Veel huizen aan de Prinsengracht waren magazijnen en winkels, daarom hebben hotelkamers aan deze zijde van het hotel houten vloeren. Veel kamers aan de Prinsengracht beschikken nog over de originele bakstenen muren uit de tijd dat de panden nog als opslagplaats gebruikt werden.

De eerste huizen
De eerste huizen aan de grachten van het Pulitzer Hotel Amsterdam werden gebouwd rond 1615. De huizen op de hoek van de Keizersgracht en de Reestraat, waar ons restaurant, bar en slaapkamers eindigend met nummers tussen 60 en 79 gevestigd zijn, waren oorspronkelijk eigendom van een rijke kruidenier met de naam Daniel Mostaert en van een zakenman genaamd Volkert Jansz die rond 1625 de huizen heeft verkocht aan individuele eigenaren. Het kleine tuin herenhuis waar kamers 157 en 158 in gevestigd zijn, was oorspronkelijk onderdeel van de huizen aan de Keizersgracht, maar werd later gesplitst en afzonderlijk verkocht en werd door een smal steegje verbonden met de buitenwereld.

Het Saxenburg Huis
Het Saxenburg Huis, het imposante herenhuis aan de Keizersgracht 224 is gebouwd in 1620 en stond ooit in het midden van een groot landgoed, vergelijkbaar in grootte met het huidige Hotel Pulitzer Amsterdam. Het oorspronkelijke huis werd gebouwd door koopman Jan Egbertsz in 1615, samen met de twee aangrenzende huizen. Deze huizen met slaapkamers eindigend met getallen tussen 80 en 99, evenals een aantal vergaderzalen werden bewoond door Egbertsz zelf. Hij woonde er tot aan zijn dood, waarna hij begraven werd in de Nieuwe Kerk op de Dam. Na zijn dood werd de kruidenier Hans Lenaertsz van de Peperbael de nieuwe eigenaar van het geheel. Lenaretsz had een winkel op de Nieuwendijk en werd geboren in Keulen, Duitsland, hij trouwde met Marritje Cocks van Amsterdam in 1593. Hij noemde zijn nieuwe en grote huis "De Saxenburg", maar het paar genoot maar een kort periode van hun huis. Lenaertsz stierf jong, in 1624, gevolgd door zijn vrouw in 1626. De nieuwe eigenaar besloot het pand verder uit te breiden en kocht in 1630, Prinsengracht 315, 317, 319 en 321 waar nu slaapkamers eindigend met de nummers 12 tot en met 19 en 31 tot 51 gevestigd zijn. Rond 1630 werden Christoffel Thijs en Magdalena Rheeze, de eigenaren van het landgoed Saxenburg. Hun vorige huis in de Jodenbreestraat wordt gekocht door ene Rembrandt. In 1651 vereeuwigt de kunstenaar het landhuis van de Christoffels in Bloemendaal. Het is zeker denkbaar, gezien de nauwe relatie tussen de Christoffels en Rembrandt, dat tenminste een deel van het schilderij is geschilderd in een van de kamers van Hotel Pulitzer! In augustus 1680 overleed Christoffel Thijs en het landgoed ging in de jaren daarna een aantal keren over van eigenaar naar eigenaar totdat het in maart 1765 werd gekocht door de koopman Jan de Neufville. De Neufville heeft het Saxenburg herenhuis omgevormd tot een modern achttiende-eeuws grachtenpand, maar is uiteindelijk failliet verklaard nadat de Amerikaanse koloniën in opstand kwamen tegen Engeland en hij daardoor veel geïnvesteerd geld kwijt raakte in deze regio. De Neufville stierf in armoede in Alabama.

Van Rensselaer en de stichting van Nieuw-Amsterdam
In dezelfde tijd, was een andere familie heel actief in de ontwikkeling van de Nederlandse Noord-Amerikaanse kolonies, gecentreerd rond de stad Nieuw-Amsterdam, het huidige New York, de Rensselaer familie. Killian van Rensselaer verhuist van een klein dorpje in de provincie Overijssel naar Amsterdam en werd lid van het bestuur van de Nederlandse West-Indische Compagnie. Hij woonde aam de Prinsengracht 323 & 325, tegenwoordig de slaapkamers eindigend met nummers 09, 10, 25 en 27 - 30). Zijn prestaties en naam zijn vrijwel vergeten in Nederland, maar zijn naam leeft voort in de Verenigde Staten met de dorpen van Rensselaer en Rensselaerswijck in New York en er is een universiteit naar hem vernoemd.

Economische teruggang
Na Jan de Neufville is  de rijken koopman Pieter van Winter de volgende eigenaar van het landgoed Saxenburg. Inmiddels is een deel van de huizen aan de Prinsengracht  individueel verkocht en maken niet langer meer deel uit van het landgoed. Van Winter koopt het deel van Rensselaer langs de Prinsengracht rond 1792, alles is nu onderdeel van Hotel Pulitzer (kamer nummers eindigend met 00 tot 09 en 20 tot 28).  In 1796 koopt Van Winter De Goudsbloem suikerraffinaderij, nu Prinsengracht 323 (slaapkamers eindigend met nummers 10 en 30). Hij verbouwt nummer 323 tot een koetshuis, de begane grond dient als de lobby van het hotel vandaag!  Na het overlijden vam Pieter van Winter en zijn vrouw breekt er een periode van economische achteruitgang aan in Amsterdam waarin de huizen verbouwd zijn tot kantioren en bedrijsruimte. Het Saxenburg huis  werd eerst als chocoladefabriek gebruikt alvorens het werd  verbouwd tot kantoorruimte voor een verzekeringsmaatschappij! Het werd uiteindelijk gekocht door de Pulitzer Hotel Amsterdam in 1986, tijdens de laatste uitbreiding van de datum van het hotel.